Coalitie Amsterdam Oost schuift problemen voor zich uit

3 mei jl. is de raad van het nieuwe Stadsdeel Oost geïnstalleerd. Tijdens de eerste raadsvergadering stond direct het programma-akkoord van de nieuwe coalitie, bestaande uit PvdA, Groenlinks en D66, op de agenda. VVD-fractievoorzitter Marianne Poot uitte stevige kritiek op dit akkoord: “Dit programma-akkoord sluit de ogen voor de werkelijkheid. In deze economische tijden is het maken van duidelijke keuzes essentieel. Deze coalitie verzuimt dit echter en schuift de financiële problemen voor zich uit.”

De volledige tekst van de bijdrage van Marianne Poot tijdens de raadvergadering:

Voorzitter,

Oost!

Dat klinkt prachtig, enthousiast en veelbelovend. En zoals alle voorgaande sprekers ook al hebben aangegeven: Oost is ook een prachtig stadsdeel. Als u het mij vraagt: de mooiste plek om te wonen in Amsterdam. Maar het is ook een stadsdeel waar hard gewerkt moet worden aan de veiligheid, aan de economie en aan de leefomgeving. Waar de komende jaren zo´n 20 miljoen bezuinigd moet worden en waar veel grootstedelijke projecten spelen.

Wat ontzettend jammer dat er dan zo´n programma akkoord ligt...

Een programma wat volgens ons de ogen sluit voor de werkelijkheid. Een programma wat geen antwoorden geeft op de huidige problemen en zoveel mogelijk harde keuzes vooruit schuift of door ambtenaren laat uitwerken. En een programma waarin geen concrete doelen worden benoemd waar bewoners de coalitie over 4 jaar kunnen afrekenen.

Wij vinden dat het stadsdeel in eerste instantie verantwoordelijk is voor de leefomgeving van de bewoners. Daarbij moet ze zorgen voor een solide begroting en de bezuinigingen niet voor zich uitschuiven. Als laatste een bestuur wat verantwoordelijkheid durft te nemen.

Ik wil u meenemen door een drietal inhoudelijke onderwerpen, ik wil wat zeggen over de financiën en als laatste beschouwen we de coalitie als geheel.

-----

Ik wil beginnen met het onderwerp Veiligheid.

Zoals ik net al zei, het akkoord sluit de ogen voor alle werkelijkheid om haar heen. We mogen niet met elkaar accepteren dat bewoners hun huis niet uitdurven vanwege de overlast op IJburg. We mogen niet accepteren dat een winkelier uit de 1e van Swindenstraat iedere avond z´n winkelvoorraad maar mee naar huis neemt omdat er al drie keer een ramkraak is gepleegd. Dit is niet normaal en hoort niet thuis in Oost. De objectieve veiligheidsindex geeft aan dat Oost Watergraafsmeer op Centrum na het onveiligste deel van de stad is. De overlast index is de afgelopen jaren zodanig verslechterd dat het gehele stadsdeel, inclusief het relatief veilige IJburg, het slechter doet dan het Amsterdamse gemiddelde. En dan hoor ik de fractievoorzitter van Groen Links tijdens de persconferentie nog zeggen ´dat het wel goed gaat met de overlast´. Hoe komt u daar nu bij?

We hadden dan ook een stevig stuk verwacht in het akkoord. Maar wat staat er... bewoners en maatschappelijke organisaties moeten meer participeren, fysiek onveilige plekken worden aangepakt en huiselijk geweld wordt aangepakt. Ook belangrijk... Maar hiermee slaat u geen deuk in een pakje boter. Preventie is prachtig. Maar als het mis gaat of als de wet overtreden wordt, dan moet er opgetreden worden. En daar schrikt deze coalitie voor terug. Want pas in het 5e en laatste punt komt schoorvoetend aan de orde dat er meer toezichthouders zouden moeten komen en dat we cameratoezicht maar moeten afschaffen. Dagelijks hebben bewoners te maken met overlast, criminaliteit en inbraak. En u doet hier niets aan. Notabene de kerntaak van de overheid.

De VVD is hier echt verbaasd over en we zullen met bewoners in gesprek gaan hierover. Wij laten niet gebeuren dat ons stadsdeel afzakt naar het onveiligste van Amsterdam. Als je je niet aan de regels houdt, dan krijg je straf. Zo werkt het in deze maatschappij. En wij zullen ook keer op keer bij u terug komen over dit onderwerp.

-----

Ook bij het onderwerp verkeer en infrastructuur krijgen wij het idee dat de coalitiepartijen alleen oog hebben voor linkse hobby´s en niet voor de problemen van de bewoners van Oost. In uw hoofdstuk over verkeer en infrastructuur rept uw alleen over fietsen en OV. Maar vergeet en passant de werkelijke pijnpunten. Komt u wel eens in de spits wel eens op de IJburglaan? Het is ondertussen meer regel dan uitzondering dat mensen op IJburg er vanaf de afrit van de A10 er driekwartier over doen om thuis te komen. Of komt u op zaterdag wel eens op de Javastraat, de Linneusstraat of in de Dapperbuurt? Mensen blijven rondjes rijden of parkeren dubbel en blijven met ronkende motor aan staan wachten tot de wederhelft klaar is met boodschappen doen. U wilt niet weten wat dat betekent voor de luchtkwaliteit. Of in de avonduren op het Java- en KNSM eiland? Parkeren is volledig onmogelijk.

Het zoeken naar een parkeerplaats en de hoogte van de tarieven blijft een van de grootste ergernissen van Amsterdammers en van bewoners van Oost. De veranderende samenstelling van de buurten vraagt om meer parkeerplaatsen en betere doorgaande wegen. Kijk naar de Indische buurt waar met succes andere type bewoners zijn aangetrokken door meer koopwoningen te bouwen. Daar is nu behoefte aan meer parkeergelegenheid.

Nu kunt u wel denken dat de samenleving maakbaar is en dat mensen zich laten leiden door wat de overheid voor ze heeft bedacht... Maar in de praktijk zie je gewoon dat mensen behoefte hebben aan mobiliteit en velen een auto nodig hebben voor hun werk. U bent, volgens dit akkoord, niet van plan daar iets aan te doen. En wij zijn als VVD bang dat dit zal betekenen dat de werkende inwoner van Oost zal gaan kiezen voor een andere plek om te wonen. Ergens waar de overheid zich wat minder bemoeit met het wel of niet hebben van een auto en ergens waar het je wat gemakkelijker wordt gemaakt je leven te leiden.

U verzwaart ook nog even de lasten voor de bewoners door de parkeervergunningen duurder te maken.

De VVD kan zich niet vinden in dit beleid en denkt dat dit naast vervelend voor bewoners ook schadelijk is voor de economie van het stadsdeel en het herstel zal belemmeren.

-----

En ook bij het thema Werk, Inkomen en Economie laat u weinig realiteitszin zien. 7% van onze beroepsbevolking is werkeloos en 14% van de niet westerse allochtonen is werkeloos in ons stadsdeel. En u praat over het aantrekken van de kenniseconomie, het ontwikkelen van het toerisme en een ´creatief oost´. Gaan we dan Noord beconcurreren? Wat toch al langere tijd de naam heeft het creatieve stadsdeel te zijn? Kunnen we niet beter kijken naar de werkgelegenheid voor onze eigen bewoners? Daar lees ik niets over. En dan heb ik het niet over goedverdienende ZZP-ers. Maar over de gewone Amsterdammer die van €2000 of minder moet rondkomen met z´n gezin. Daar zou u in moeten investeren. Daar zou u als het gaat om werk zich hard voor moeten maken.

Maar nee, u presenteert op dit punt geen enkel plan. U legt de verantwoordelijkheid volledig terug bij het bedrijfsleven, waarvan u verwacht dat ze stageplekken realiseren en maatschappelijk verantwoord ondernemen (wat dat ook mag zijn). En als de bedrijven dit nu niet doen? Gaat u ze dan het stadsdeel uitjagen? Wat heeft de bewoner uit Oost hier nu aan?

In onze ogen niets. Waarom richt u zich niet op het creëren van werk, het binnenhalen van meer arbeidsintensieve bedrijven en het verbeteren van het vestigingsklimaat zodat bedrijven ook graag zich in ons stadsdeel willen vestigen. Waarom lezen we niets over het van werk naar werk helpen van mensen, over het weer aan het werk helpen van mensen. Daarmee stimuleert u de economie.

Ook hier had de VVD veel meer verwacht van de nieuwe coalitie. Werk is DE motor achter het herstel van de economie en het middel naar meer welvaart. En daar kan op stadsdeelniveau veel meer aan gedaan worden dan u nu beschrijft.

-----

Dan nu iets over de Financiën. Gelukkig geeft u hier blijk van een hele kleine aansluiting bij de werkelijkheid. U geeft namelijk aan dat er fors bezuinigd moet worden. Daar blijft het helaas ook bij. Vervolgens laat u het aan de ambtenaren en het DB om hier keuzes in te maken en die worden voor het grootste gedeelte ook nog vooruitgeschoven.

Denkt u eens na: We moeten 19,6 miljoen bezuinigen. En dit moet in 2014 gerealiseerd zijn. In oktober worden keuzes (let op: keuzes, nog geen uitvoering) gemaakt over 11,6 miljoen. Met de uitvoering hiervan kan dan niet eerder begonnen worden dan begin 2011. De tweede tranche van 6,4 miljoen komt bij de perspectievennota in mei 2011. Daarvan kan zeer waarschijnlijk niet eerder begonnen worden dan begin 2012. Dat gaat toch nooit lukken...  Als je nu nog niet eens een richting qua bezuinigingen kunt aangeven? Volslagen onmogelijk en wij denken dat we bij de ´tussenstand en herijking´ die voor eind 2012 gepland staat alleen maar tot de conclusie zullen komen dat we het niet gehaald hebben.

En dat terwijl de keuzes zo voor de hand liggen:

• Leg een taakstelling op de interne organisatie van 10%. En loop niet weg van de keuzes die dat oplevert. De flinterdunne ambitie dat ´de stadsdeelorganisatie op termijn kleiner wordt´ laat alle ruimte om niets te doen. Het is immers altijd wel mogelijk om in het laatste jaar met 5 FTE minder te eindigen.
• Kies voor het aanbesteden van het welzijnswerk. In Zeeburg is dit zeer succesvol. Daar wordt een goede dienstverlening gecombineerd met 1,2 mio euro besparing op jaarbasis. Overigens kost het aanbesteden wel veel tijd daar moet je nu mee beginnen. En met de ambitie om ´beide modellen in 2012 te evalueren´ zult u het echt niet redden om het sociaal domein in het oude stadsdeel Oost Watergraafsmeer te herzien. Graag horen we op dit specifieke punt hoe de coalitiepartijen hier over denken.
• Stop met ambities die niet tot de kerntaken van de overheid behoren of waar je als stadsdeel niet over gaat. En dan moet je echt verder gaan dan uitspraken als ´we gaan bezuinigen op onze roeivereniging´. Waarom zouden we überhaupt een roeivereniging moeten hebben in het stadsdeel? Bewonersparticipatie is leuk, maar als er geen geld is, dan valt er weinig te participeren. En pleitten voor een overkapping van de A10 is nobel.... Maar misschien als stadsdeel toch wat verloren tijd (en geld). En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Verder schrokken we van de uitspraak dat de coalitie ´streeft naar een solide begroting´. We zijn hier niet in een speeltuin... We zijn hier in een stadsdeel wat te vergelijken is met een middelgrote gemeente in Nederland. Dan hebben we het toch niet over ´streven´..... Dat hebben we het toch over veel krachtigere termen als ´er is een solide begroting´.... of 'een solide begroting is het uitgangspunt'. Dit kan wat ons betreft echt niet. Tegelijkertijd vonden we inderdaad verschillende zaken in het programma die ons direct deden afvragen hoe solide dit alles is, en hier willen we heel graag de reactie van de coalitiepartijen op:

1. Gelden voor IJburg. Er staat een vage zin in het akkoord over ´de problematiek van IJburg wordt besproken met de Centrale Stad´. Nu hopen we maar dat de gelden voor IJburg WEL zijn meegenomen in de totale afweging... En dat we niet volledig erop vertrouwen dat de centrale stad dit zal betalen.... Anders zouden we wel eens nog meer moeten gaan bezuinigen.
2. 11,6 en 6,4 miljoen telt wat ons betreft op naar 18 miljoen. Terwijl we lezen dat er, inclusief nieuw beleid, 19,6 miljoen bezuinigd moet worden. Waar is die andere 1,6 miljoen? Ik neem toch niet aan algemene middelen?
3. Of toch, want, en daar verslikte ik me direct: ´Het parkeerfonds wordt zoveel mogelijk benut om ruimte te creëren in de algemene middelen. Ook hiervan denken wij dat dit toch niet waar kan zijn.

Kortom, we vinden de financiële paragraaf ver onder de maat en willen daar graag straks de wethouder van Financiën over ondervragen.

-----

Dan nog een paar woorden over de coalitie zelf.

We zien een D66 wat gewoon is aangeschoven bij een coalitie van PvdA en GL. Zij maken de dienst uit en D66 mocht nog net haar bewonersparticipatie in  het akkoord zetten. Rondom de vrije schoolkeuze heeft D66 haar principes volledig verlaten. In het verkiezingsprogramma zegt D66 nog kloek: ´Ouders hebben recht op vrije schoolkeuze´. In het akkoord staat: ´onder regie van het stadsdeel moeten schoolbesturen werken aan een plan om leerlingenstromen te reguleren´...... Dat klinkt 180 graden anders. We zijn benieuwd naar de uitleg hiervan door de coalitie.

Het principe dat de ´sterkste schouders de zwaarste lasten dragen´ brengt de coalitie in ieder geval zelf niet in praktijk. De zwaarste portefeuille, Financiën, wordt  vervuld door verreweg de meest onervaren bestuurder van een onervaren bestuurspartij. - En eigenlijk vragen we ons, gezien het Amsterdamse debacle, af, of D66 de bestuursverantwoordelijkheid wel kan dragen.

De VVD zet dan ook de nodige vraagtekens bij de stabiliteit van deze coalitie. Juist nu het stadsdeel een sterk bestuur nodig heeft. De toekomst zal het uitwijzen. 

-----

Voorzitter, wij zien hier een programma akkoord wat een middelmatig compromis is met weinig concrete toezeggingen en waar vooruitschuiven van keuzes het leidende principe is geweest. Het nieuwe DB krijgt van de coalitie partijen een carte blanche met als grote verliezer de inwoners van Oost.

Voorzitter, u kent ons als een positief ingestelde partij. Maar om heel eerlijk te zijn hebben wij niets positiefs te melden over dit programma akkoord. We zijn bang dat Oost er over 4 jaar een behoorlijk stuk slechter voor zal staan dan nu als het gaat over financiën, veiligheid en economie. Wij zullen er als VVD alles aan doen om dit tegen te gaan. We zullen veelvuldig met bewoners in gesprek gaan en we zullen ieder moment aanpakken om de genoemde onderwerpen op de agenda te zetten. M.n. op het gebied van financiën zullen wij zeer kritisch zijn richting het DB en er alles aan doen om het huishoudboekje over 4 jaar op orde te hebben. De bewoner van Oost kan op ons rekenen!