Woningbouwlocaties in Amsterdam Zuidoost

Structuurvisie en ambities uit de centrale stad

Deze plannen waren in hun voorfase eerder al onderwerp van discussie geweest met de bewoners. Na de presentatie aan de commissie zijn ze nu het formele inspraaktraject ingegaan.

Voor veel mensen zal het hier met name gaan om de vermeende plannen inzake woningbouw aan de zuidzijde van de Gaasperplas en de oostzijde van het Gaasperpark (o.a. ter hoogte van Nellestein).

Mensen doen er echter goed aan om even wat breder te kijken, met name of de structuurvisie 2020 nog even actueel is. Deel van die structuurvisie was de ambitie vanuit de centrale stad om in die periode 50.000 woningen bij te bouwen, een ambitie die door het huidige bestuur van Groenlinks en Partij van de Arbeid is opgeschroefd tot 70.000.

Aan de andere kant hebben we te maken met een veranderende samenstelling van onze bevolking. De kinderen in Zuidoost worden ouder en zullen ook op zichzelf willen gaan wonen. Voor veel ouderen geldt dat ze graag in Gaasperdam zullen willen blijven wonen en bij die bevolkingsgroep is een voorkeur voor een grondgebonden woning duidelijk aanwezig. Ook mogelijkheden voor mantelzorg binnen bijv. 3-generatiewoningen zullen meer gevraagd worden, zo is de verwachting.

Inwoneraantal in de toekomst

Hoewel die ambitie van de centrale stad op papier uiteraard nog bestaat, is er recentelijk nog enige twijfel gerezen of daar binnen de centrale stad ook nog daadwerkelijk rekening mee wordt gehouden. Immers, in het rapport Mertens (het rapport over stadsdelen hun omvang en bevoegdheden) wordt, zo is te lezen op pagina 20 van dit rapport, uitgegaan van een bevolkingsomvang van ruim 86.000 inwoners voor Amsterdam Zuidoost: deze is nu iets meer dan 80.000. Volgens datzelfde rapport Mertens krimpt de bevolking daarna tot 2030 tot zo’n 85.000. Een bevolkingskrimp die in omliggende gebieden als de Haarlemmermeer en Gooi- en Vechtstreek al is begonnen.

En dat werpt dan weer een andere blik op de zaak. Er zou immers sprake kunnen zijn van slechts de noodzaak tot bijbouwen voor ongeveer 6000 mensen. Met een gemiddelde bezetting per woning van ongeveer 2 per woning komt neer op dan zo’n 3000 woningen.

Een ander aspect dat daarbij komt kijken is dat de bouwopgave in het kader van de structuur visie en de ambitie van de centrale stad uitgaat van een voltooide vernieuwing van de Bijlmermeer. Dit project is echter nog niet af en ook in dit gebied wordt nog een aanzienlijk aantal woningen bijgebouwd. Hoewel in het kader van de structuurvisie 2020 en de bijbehorende bouwopgave van 5000 woningen deze woningbouw buiten beschouwing is gelaten zou op basis van het rapport Mertens betoogd kunnen worden dat deze woningbouw er nog wel bij betrokken wordt. Daar komen immers een deel van die 6000 nieuwe inwoners te wonen.

Politieke verantwoording in de centrale stad

Bijkomend argument is natuurlijk ook dat als de wethouder van de centrale stad, voorheen Herrema, nu Van Poelgeest, verantwoording moet afleggen over het aantal nieuw in aanbouw genomen woningen ook deze woningen in het vernieuwingsgebied van de Bijlmermeer mee genomen worden in dergelijke verantwoordingen.

Woningen buiten vernieuwingsgebied Bijlmermeer

Een ander aspect van de ambitie van Groenlinks en Partij van de Arbeid in de centrale stad met betrekking tot de bouw van 70.000 woningen, los van realiteitsgehalte met betrekking tot de toekomst, is dat niet alle mogelijke woningbouwlocaties die Zuidoost kent, ook werkelijk ten behoeve van Zuidoost worden meegenomen in de aantallen die Zuidoost zou moeten bouwen.

Het is namelijk zo dat de woningbouw die in het Amstel III-gebied te realiseren is, op korte en lange termijn, niet ten behoeve van de bouwinspanning Zuidoost wordt meegeteld. En dat alleen maar op basis van het feit dat de inspanning hiervoor geleverd wordt vanuit de centrale stad, nu Zuidoost het beheer over deze gebieden nog steeds niet heeft gekregen. En dat is toch niet al te redelijk te noemen.

 Woningbouwlocaties/-aantallen

In het onderstaande overzicht zijn een aantal bestaande en mogelijke bouwlocaties en mogelijke aantallen woningen weergegeven. Op basis hiervan is duidelijk dat aan de opgave aan het stadsdeel van 5000 woningen te voldoen is, en dat, uitgaande van de meest recente getallen als vermeld in het rapport Mertens, dit het zelfs mogelijk is zonder ook maar een grasspriet aan de Gaasperplas dan wel het Gaasperpark te beroeren.

De hier onder vermelde locaties en getallen zijn afkomstig uit de Stedenbouwkundige Programma’s van Eisen (spve’s) van sommige locaties dan wel uit presentaties die zijn gehouden door de Centrale Stad of het Stadsdeel Zuidoost. Daar waar geen spve’s zijn om op terug te vallen zijn de aantallen afgeleid van de presentaties als aannames vermeld.

Woningbouwlocaties in Zuidoost

Buiten vernieuwingsgebied Bijlmer

840 Holendrecht 840 (uitbouw tot 1000 mogelijk vlgs. svpe)

150 In zelfde gebied (tussen AMC/A9) inmiddels sloop van kantoorgebouwen; Woningen (hoogstedelijk) : 150 (aanname)

800 A9/Atlas gebouw : 74.000m2 (leegstand en bijbouwen volgens presentatie CS) woningen: 800 (aanname)

750 Atlasgebouw/Stramanweg: 500-1000 (aanname)

800 Zuidzijde Gaasperplas: 600-1000 (aanname)

875 Oostzijde Gaasperpark: 350-1400 (aanname)

335 A9 overkluizing Oost: 170- 500 (aanname)

650 A9 overkluizing West: 650-1000 (aanname)

780 Bijlmerpark (spve)

220 Gooiseweg Oost (spve)

In vernieuwingsgebied Bijlmer

500 Kouwenoord/Klieverink (spve)

500 Karspeldreef Zuid (ombouw 4 garages; aanname)

500 Karspeldreef Noord (oude/nieuwe winkelcentrum/Koningshoef; aanname)

350 Daalwijkdreef Noordzone: 300-400 (aanname)

120 ’s-Gravendijkdreef/Bijlmerdreef (Gouden Leeuw/Geerdinkhof, spve)

8920 Totaal

Verlaging dreven Gaasperdam

Volledigheidshalve wijs ik er op dat mogelijke woningbouw langs de dreven van Gaasperdam (anders dan langs de Gaasperplas) hier nog niet in is meegenomen. Bij een ruwe (conservatieve) rekensom kun je uitkomen op 900 -1100 woningen. Om verschillende redenen, als draagvlakversterking voor de economie en voorzieningen van het gebied, als (basis)scholen, gezondheidscentra en winkelcentra, is het interessant om daar toch serieus over te denken.

Deze dreefverlaging wordt in de discussies over de ontwerpplannen van het stadsdeel ongetwijfeld meegenomen, maar het is natuurlijk vervelend dat de mogelijke effecten van dreefverlaging niet volledig in beeld zijn bij deze discussie. Je zou je voor kunnen stellen dat de discussie daarom nog even wordt uitgesteld.

Overkapping A9

Dreefverlaging zal waarschijnlijk ook een rol gaan spelen bij de verbreding en overkapping van de A9 en dus de huidige ligging van de Loosdrechtdreef en Langbroekdreef veranderen. Gezien de ruimte die met de overkapping beschikbaar komt voor onder andere woningbouw, is het voor ons stadsdeel van belang om goed na te denken hoe die ruimte zal worden gebruikt. Zo zou deze voor een groot deel groen ingericht kunnen worden als compensatie voor aantasting van de zuidzijde van de Gaasperplas als gevolg van woningbouw. Andersom kan het gebruikt worden voor woningbouw ten einde de noodzaak voor woningbouw aan de Gaasperplas te verminderen of te voorkomen.

Aanvullende kwesties

Andere argumenten die bij de discussie ongetwijfeld aan de orde zullen komen zijn bijvoorbeeld de hoogte van mogelijke bouw langs de zuidzijde van de Gaasperplas. In voorgaande plannen bij de vernieuwing Bijlmermeer werd in de meeste gevallen aanhechting gezocht aan de direct daarbij liggende omgeving, in dit geval wijken die hooguit drie a vier bouwlagen hoog zijn. Bouwtorens van acht tot 12 bouwlagen hoog zijn dan minder logisch.

Een ander aspect, dat weliswaar niet direct betrekking heeft op de inhoud van de plannen zelf, is de omstandigheid van de economische crisis. Zoals uit een recente publicatie in Het Parool blijkt moet de stad Amsterdam ongeveer 150 miljoen bezuinigen, en een van de mogelijke bezuinigingposten is die van de ontwikkeling van verdere bouwplannen. Je zou je voor kunnen stellen dat planvorming inzake controversiële locaties uitgesteld zouden worden.

Zoals uit het bovenstaande blijkt is er nog veel onduidelijk en wordt nog niet alles in samenhang bekeken in de plannen die nu ter inspraak liggen. Alvorens er een besluit genomen kan worden inzake woningbouw zal ik eerst meer duidelijkheid willen hebben over bovengenoemde aspecten.

(voor vragen en opmerkingen e-mail naar almiedema@hetnet.nl).